அறிமுகம்

நோக்கம் 1: ஜகந்நாதர் ஆலயத்தின் நான்கு முக்கிய மண்டபங்களில் முகசாலா (ஜகமோகன) மண்டபத்தின் கட்டிடக்கலைச் சிறப்பு, அதன் பங்கு மற்றும் அதன் நான்கு புனித வாயில்களின் ஆன்மீக முக்கியத்துவத்தையும் ஆலய வழிபாட்டில் அவற்றின் இடத்தையும் அறிந்து கொள்வது.

புரி ஜகந்நாதர் கோவிலின் கட்டிடக் கலையில், முகசாலா (அல்லது ஜகமோகன) என்பது கருவறைக்கு நேரடியாக வழிநடத்தும் முன்புற மண்டபம் அல்லது நுழைவு மண்டபமாகும். இது கலிங்கக் கோவில் கட்டிடக் கலை அமைப்பின் நான்கு முக்கிய அங்கங்களில் ஒன்றாகும்.

முக்கிய கோவிலுக்கு நேராக அடுத்ததாக அமைந்துள்ள மண்டபம் முகசாலா எனப்படுகிறது. இது பக்தர்கள் தரிசனம் செய்யும் மண்டபமாகும்.

முகசாலாவில் நான்கு வாயில்கள் உள்ளன.

• காலாகாட்ட துவாரம் வழியாக கருவறைக்குள் செல்லலாம்.

• தெற்கு வாயில் கோவிலுக்கு வெளியே செல்லும் வழியாகும்.

• வடக்கு வாயில் ரத்ன பண்டாரம் (திருக்கோவிலின் பொக்கிஷ அறை) செல்லும் வழியாகும்.

முகசாலா (ஜகமோகன)

கோவிலின் நான்கு முக்கிய பகுதிகள்

புரி ஜகந்நாதர் கோவில் ஒரே நேர்கோட்டில் அமைந்துள்ள நான்கு ஒன்றோடொன்று இணைந்த மண்டபங்களைக் கொண்டுள்ளது.

1. விமானம் (பட தேஉலா) – பகவான் ஜகந்நாதர், பலபத்ரர் மற்றும் சுபத்ரா தேவி எழுந்தருளியுள்ள கருவறை.

2. முகசாலா (ஜகமோகன) – விமானத்தின் முன்புறத்தில் அமைந்துள்ள தரிசன மண்டபம். பக்தர்கள் இங்கு நின்று பகவானை தரிசனம் செய்கின்றனர்.

3. நாட்ட மண்டபம் – பாரம்பரிய நடனங்கள், இசை மற்றும் பிற கலாசார நிகழ்ச்சிகள் நடைபெறும் மண்டபம்.

4. போக மண்டபம் – பகவானுக்கு நிவேதனங்கள் (போகம் / பிரசாதம்) சமர்ப்பிக்கப்படும் மண்டபம்.

காலாகாட்ட துவாரம்

கருவறைக்குச் செல்லும் மேற்குப் பக்க வாயில் “காலாகாட்ட துவாரம்” என்று அழைக்கப்படுகிறது. இதன் உயரம் 14 அடி 4 அங்குலம், அகலம் 8 அடி 10 அங்குலம் ஆகும்.

பகவான் விஷ்ணு பதினாறு கலைகளின் (ஷோடச கலா) நிறைவான வடிவமாகக் கருதப்படுகிறார். அந்தப் பதினாறு கலைகளும் ஒன்றிணையும் புனித நுழைவாயிலாகவே காலாகாட்ட துவாரம் போற்றப்படுகிறது.

தேவதாசியின் பாடல் சேவை

பட சிங்கார அலங்கார நேரத்தில் (பொதுவாக இரவு 10.30 மணி முதல் 11.30 மணி வரை), தேவதாசி இந்த காலாகாட்ட துவாரத்தின் அருகில் நின்று பக்திப் பாடல்களைப் பாடுவார். அந்த நேரத்தில் பக்தர்கள் அவரைப் பார்த்தபடியே அந்த பக்திப் பாடல்களைக் கேட்க அனுமதிக்கப்படுவர்.

ஆனால் சந்தன யாத்திரையின் 21 நாட்களில், சந்தன லாகி நடைபெறும் நேரத்தில் (பொதுவாக பிற்பகல் 2.30 மணி முதல் 3.30 மணி வரை) தேவதாசி பக்திப் பாடல்களைப் பாடுவார். அப்போது அவர் பாடுவதைக் காண யாருக்கும் அனுமதி வழங்கப்படாது.

தெற்கு வாயில்

முகசாலாவின் தெற்கு வாயில் முக்தி மண்டபத்திற்கு வழிநடத்துகிறது. இந்த வாயிலின் அளவு 13 அடி 8 அங்குலம் × 6 அடி ஆகும். இவ்வாயிலில் நான்கு முகங்களுடனும், கையில் கமண்டலத்துடனும் விளங்கும் பிரம்மதேவரின் இரண்டு சிற்பங்களும், நான்கு கரங்களுடன் அழகாகச் செதுக்கப்பட்ட சிவபெருமானின் ஒரு சிற்பமும் காணப்படுகின்றன.

வடக்கு வாயில்

முகசாலாவின் வடக்கு வாயில், கோவிலின் பொக்கிஷ அறையான ரத்ன பண்டாரத்திற்கு செல்கிறது. இங்கு கோவிலின் விலைமதிப்பற்ற பொக்கிஷங்கள் பாதுகாக்கப்படுகின்றன. மேலும், அஷ்டசகிகளின் திருவுருவங்களும், பகவான் ஜகந்நாதரின் பொக்கிஷக் காவலராகக் கருதப்படும் லோகநாதரின் திருவுருவமும் இங்கு பிரதிஷ்டை செய்யப்பட்டுள்ளன.

முகசாலாவின் தென்கிழக்கு மூலையில், அதனுடன் இணைக்கப்படாத வகையில், சமீபத்திய காலத்தில் கட்டப்பட்ட ஒரு சிறிய அறை உள்ளது. அது தேவதாசியின் ஓய்வு அறையாக பயன்படுத்தப்படுகிறது.

கிழக்கு வாயில் – ஜய விஜய துவாரம்

நட மண்டபத்திற்கு செல்லும் கிழக்கு வாயில் “ஜய விஜய துவாரம்” என்று அழைக்கப்படுகிறது. இதன் அளவு 14 அடி × 7 அடி ஆகும்.

ஜயன் மற்றும் விஜயன் ஆகியோர், பகவானின் ரத்ன சிம்மாசனத்தை (முத்துச் சிம்மாசனம்) காக்கும் தெய்வீக காவலர்களாகக் கருதப்படுகின்றனர்.

இந்த வாயில் சப்த பந்தா அமைப்புடன் கூடிய ஒடிசா கட்டிடக் கலையின் மிகச் சிறந்த எடுத்துக்காட்டுகளில் ஒன்றாகும். இதில் பகவான் ஜகந்நாதரின் ராசலீலையின் அனைத்து முக்கிய நிகழ்வுகளும் அழகாகச் செதுக்கப்பட்டுள்ளன.

இந்த வாயிலின் பக்கச் சுவர்களில் 15-ஆம் நூற்றாண்டைச் சேர்ந்த பிரதாபருத்ர தேவரின் ஒடியா கல்வெட்டுகள் பொறிக்கப்பட்டுள்ளன.

ஜய விஜய துவாரத்தைத் தொடர்ந்து அமைந்துள்ள சத பஹாசா (ஏழு படிகள்), முகசாலா (ஜகமோகன) மற்றும் நட மண்டபத்தை (நடன மண்டபம்) ஒன்றோடொன்று இணைக்கின்றன.